|
POLSKIE FLAGI
CHORĄGWIE KRZYŻACKIE
wg DZIEJÓW POLSKI JANA DŁUGOSZA
Pruskie wojsko, jak siłą i doborem rycerstwa, tak i liczbą chorągwi nie wyrównywała polskiemu.
1 CHORĄGIEW WIELKIEGO MISTRZA WIĘKSZA
Sam mistrz miał dwa znaki czyli chorągwie:
jedną wielką, pod którą stanęła wszystka siła i kwiat rycerstwa,
drugą mniejszą,
a na obu godło - krzyż czarny i orzeł także czarny pośrodku
2 CHORĄGIEW WIELKIEGO MISTRZA MNIEJSZA
[por. wyżej]
3 CHORĄGIEW ZAKONU KRZYŻACKIEGO
Trzecia była
chorągiew całego zakonu,
mająca krzyż czarny szeroki w polu białym;
prowadził ją Fryderyk Wallenrod, marszałek pruski
4 CHORĄGIEW KSIĘCIA OLEŚNICKIEGO - KONRADA BIAŁEGO
Czwarta,
z godłem orła czarnego w polu żółtem,
chorągiew Konrada Białego, księcia oleśnickiego,
który sam tylko z pomiędzy książąt sląskich z ludem swoim osobiście w tej bitwie walczył, lubo i inni książęta śląscy bez przystawienia posiłków zbrojnych byli w niej obecnymi.
5 CHORĄGIEW KAZIMIERZA KSIĘCIA SZCZECIŃSKIEGO
Piąta
ze znakiem gryfa w polu białym
Kazimierza, księcia szczecińskiego, który także osobiście z ludem swoim posiłkował mistrza i Krzyaków.
6 CHORĄGIEW "św. JERZEGO"
Szósta chorągiew św. Jerzego,
z krzyżem krzyżem czerwonym w polu białym [!],
którą prowadził Jerzy Gersdorf, a która w bitwie wolała dotrwać mężnie niźli uciekać.
[rysunek wg Durinka w Banderia Prutenorum przedstawia chorągiew inaczej niż opisuje ją Długosz]
7 CHORĄGIEW BISKUPA POMEZAŃSKIEGO
Siódma
pomezańskiego biskupa
z wyobrażeniem św. Jana Ewangelisty w postaci orła żółtego, z dwiema laskami pasterskimi po bokach;
prowadził ja Markvard von Reschemburg.
8 CHORĄGIEW BISKUPA I BISKUPSTWA SAMBIJSKIEGO
Ósma chorągiew
biskupa i biskupstwa sambijskiego
mająca za godło trzy hełmy [!] czerwone w polu białym,
którą prowadził Henryk, hrabia kamieniecki z Miśni.
9 CHORĄGIEW BISKUPA I BISKUPSTWA CHEŁMIŃSKIEGO
Dziewiąta
biskupa i biskupstwa chełmińskiego, czyli riesenburska
mająca w polu białym miecz goły czerwony, z pastorałem także czerwonym, na krzyż złożony;
dowodził nią Teodoryk von Sonnenburg.
10 CHORĄGIEW BISKUPA I BISKUPSTWA WARMIŃSKIEGO
Dziesiąta chorągiew
biskupa i biskupstwa warmińskiego czyli heilsberska,
na której w polu przez połowę czerownym wyobrazony był Baranek Boży, biały, jedną nogą trzymający ponad sobą proporczyk mały, a z szyi saczący krew do stojącego przed nim kielich; druga połowa pola była biała;
11 CHORĄGIEW WIELKIEGO KOMTURA
Jedenasta chorągiew
wielkiego komtura,
mająca w polu czerwonym belkę białą szeroką;
prowadził ją Konrad Lichtenstein, wielki komtur zakonu.
12 CHORĄGIEW CHEŁMIŃSKA
Dwunasta chorągiew chełmińska
której godło było woda bieżąca, naprzemian biała i czerwona, z krzyżem czarnym i takimże szlakiem u góry;
niósł ją Mikołaj zwany Niksz, chorąży chełmiński, którego potem Henryk von Plauen, mistrz krzyżacki, nastepca Ulryka von Jungingen, jakoby winnego przeniewierstwa ściąć kazał; dowódcamizaś tej chorągwi byli Janusz Orzechowski i Konrad z Replowa, rycerze;
13 CHORĄGIEW PODSKARBIEGO ZAKONU
Trzynasta
podskarbiego Zakunou,
mająca za godło klucz biały w polu czerwonym;
prowadził ją Morcheyn, podskarbi krzyżacki.
14 CHORĄGIEW KOMTURSTWA I MIASTA GRUDZIĄDZA (GRAUDENZ)
Czternasta chorągiew
komandorstwa i miasta Grudziądz (Graudenz),
mająca głowę żubra czarną w polu białym za godło;
dowódcą jej był Wilhelm Elphensteyn, komtur grudziądzki.
15 CHORĄGIEW KOMTURSTWA I MIASTA BAŁGI
Piętnasta
komandorstwa i miasta Bałgi
której godło wilk czerwony w polu białym.
16 CHORĄGIEW KOMTURSTWA I MIASTA KOWALEWA (SCHÖNSEE)
Szesnasta
komandorstwa i miasta Schonsze,
mająca w polu białym, dwie ryby czerwone w krąg zwinięte i dotykające się nawzajem głowami i ogonami:
prowadził ją Niklosz Wylcz [von Filtz], komtur kowalewski.
17 CHORĄGIEW MIASTA KRÓLEWIEC (KÖNIGSBERG)
Siedemnasta chorągiew miasta Królewca,
której godło lew biały w polu czerwonym, mający na głowie koronę żółtą, a nad nią krzyż czarny w polu białym;
dowodził nią wicemarszałek, czyli wicekomtur królewiecki.
18 CHORĄGIEW KOMTURSTWA STAROGARDZKIEGO (STARGARD)
Osiemnasta
komtura Stargardu,
która miała w szachownicę cztery pola, białe i czarne;
dowódcą jej był Wilhelm Nippen [w rzeczywistości Eberhard von Ippenberg], komtur starogrodzki.
19 CHORĄGIEW KOMTURSTWA I MIASTA TUCHOLI (TUCHEL)
Dziewiętnasta choragiew
komandorstwa i miasta Tucholi,
mająca w herbie dwa pola, czerwone i białe, szlakami czarnymi przedzielone;
prowadzil ją Henryk [von Schwelborn], komtur tucholski,
który do takiej się wzbił pychy i wyniosłości, że od chwili wyjścia na tę wyprawę, wszędzie gdziekolwoiek się obrócił, kazał dwa miecze gołe nosić przed sobą. A gdy go niektórzy mężowie skromni i pobożni upominali, aby tak hardo nie poczynał, zaklął się najświętszą przysięgą, że nie pierwej włoży te miecze do pochew, aż kiedy je krwia polską ubroczy.
20 CHORĄGIEW ZAMKU I KOMTURSTWA NIESZAWSKIEGO (NESSAU)
Dwudziesta chorągiew
zamku i komandorstwa nieszawskiego,
mająca posrodku pole białe, a z obydwóch stron po jednym polu czarnym;
prowadził ją Konrad Hoczfelch [von Hatzfeld], komtur nieszawski.
21 CHORĄGIEW RYCERZY ZACIĘŻNYCH Z WESTFALII
Dwudziesta pierwsza
zaciężnych żołnierzy westfalskich,
której godło dwie strzały czerwone na krzyż.
22 CHORĄGIEW WÓJTOSTWA I MIASTA ROGOźNA
Dwudziesta druga
wójtostwa miasta Rogoźna,
mająca trzy róże czerwone w polu białym;
prowadził ją Fryderyk Wed [von Wenden], wójt z Rogoźna.
23 CHORĄGIEW KOMTURSTWA I MIASTA GDAŃSKA [w rzeczywistości ELBLĄGA (ELBING)]
Dwudziesta trzecia chorągiew
komandorstwa i miasta Gdańska;
godło jej dwa krzyże, jeden czerwony w polu białym, drugi biały w polu czerwonym;
dowódca jej Jan Schomenfelth [Schoenfeld], komtur gdański.
24 CHORĄGIEW KOMTURSTWA I MIASTA POKRZYWNA (ENGELSBERG)
Dwudziesta czwarta
komandorstwa i miasta Engelsberg, po polsku zwanego Koprzywno [!],
na której było wyobrazenie anioła w bieli z rozłożonymi skrzydłami i rękami, w polu czerwonym;
prowadził ją BarkardWobek [Wobecke], komtur koprzywnicki.
25 CHORĄGIEW KOMTURSTWA I MIASTA BRODNICY (STRASSBERG)
26 CHORĄGIEW ZAMKU BRATIAN I NOWEGO MIASTA
27 CHORĄGIEW MIASTA BRANIEWA (BRAUNSBERG)
28 CHORĄGIEW ZACIĘŻNYCH RYCERZY niemieckich
29 CHORĄGIEW ZACIĘŻNYCH RYCERZY
30 CHORĄGIEW KOMTURSTWA ŻUŁAWSKIEGO (wg Długosza - MIASTA ŁASINA = LASKI)
31 CHORĄGIEW KOMTURSTWA I MIASTA CZŁUCHOWA (SCHLOCHAU)?
32 CHORĄGIEW MIASTA BARTOSZYCE (BARTENSTEIN)
33 CHORĄGIEW KOMTURSTWA I MIASTA OSTRÓDY (OSTERODE)
34 CHORĄGIEW RYCERSTWA ZIEMI CHEŁMIŃSKIEJ
CHORĄGIEW KOMTURSTWA I MIASTA GDAŃSKA (DANZIG)
36 CHORĄGIEW (KOMTURSTWA GDAŃSKIEGO)
37 CHORĄGIEW MIASTA TORUNIA
DRUGA CHORĄGIEW KOMTURSTWA GDAŃSKIEGO
39 CHORĄGIEW KOMTURSTWA I MIASTA GNIEWU (MEWE)
40 CHORĄGIEW MIASTA ŚWIETA SIEKIERKA (HEILIGENBEIL)
41 CHORĄGIEW (wg Długosza - Miasta Brunświku)
42 DRUGA CHORĄGIEW KOMTURSTWA I MIASTA ELBLĄGA (ELBING)
43 CHORĄGIEW MIESZCZAN ELBLĄSKICH
44 CHORĄGIEW KOMTURSTWA I MIASTA SZCZYTNA (ORTELSBURG)
Czterdziesta czwarta
komandorstwa i miasta Szczytna;
godło jej, dwa pola, czerwone i białe, środkoiem z sobą się stykające;
prowadził ją Albert von Eczbor, komtur z Szczytna, inaczej Ortelsburga.
45 CHORĄGIEW KOMTURSTWA I MIASTA RAGNETY
Czterdziesta piąta chorągiew
komandorstwa i miasta Ragnety,
mająca trzy hełmy czerwone w polu białym;
dowódca jej hrabia Fryderyk de Czolrn [de Zollern], komtur Ragnety.
46 CHORĄGIEW KNEIPHOF [STAREGO MIASTA KRÓLEWCA)
Czterdziesta szósta chorągiew
miasta Kniphofu,
na której od góry korona czerwona w polu białym, spodem krzyż biały w polu czerwonym.
47 CHORĄGIEW INFLANCKICH [?)
Czterdziesta siódma,
pod którą służyli Inflantczycy,
mająca w herbie trzy pola, żółte od góry, środkiem białe, a u spodu czerwone.
48 CHORĄGIEW WÓJTOSTWA I MIASTA TCZEWA
Czterdziesta ósma chorągiew
wójtostwa i miasta Tczewa,
miała cztery pola czarne i białe na kształt kraty;
prowadził ją Maciej Beberach [von Beberh], wójt tczewski.
49 CHORĄGIEW ? (OLSZTYNA?, PIENIĘŻNA? KAPITUŁY WARMIŃSKIEJ?)
Czterdziesta dziewiąta chorągiew
miasta Holsten czyli Melsak;
godło jej trzy pola, od góry czarne, środkiem białe, a u spodu czerwone.
50 CHORĄGIEW RYCERZY ZACIĘŻNYCH (Z MIŚNI?)
Pięćdziesiąta rycerzy zaciężnych,
mająca cztery pola, dwa czerwone, a dwa niebieskie, w szachownicę ułożone.
51 CHORĄGIEW KOMTURSTWA I MIASTA POKARMIN (BRANDENBURG)
Pięćdziesiąta pierwsza
choragiew komandorstwa i miasta Brandenburga,
na niej orzeł czerwony w polu białym;
prowadził ją Markvard von Salzbach, komtur brandenburski.
CHORĄGIEW KOMTURSTWA I MIASTA ŚWIECIA
Chorągiew zaś komandorska miasta Świecia,
mająca same tylko pola białe i czerwone, w szachownicę ułożone,
nie była w obecnej bitwie;
komtur bowiem świecki Henryk von Plauen z swym ludem i rycerstwem zostawiony był na pograniczu dla powstrzymania napadu i spustoszeń ziemi pomorskiej, której się z zamku Bydgoszczy pod sprawą Janusza Brzozogłowego obawiano, nie mógł więc z swoją chorągwią znajdować się w bitwie.
| 
